Bijna elk bedrijf heeft inmiddels meerdere afvalcontainers staan. Toch gaat het in de praktijk vaak mis. Karton belandt in het restafval omdat de juiste bak vol of slecht bereikbaar is, de inzamelwagen moet steken tussen geparkeerde auto’s en nieuwe medewerkers weten niet welke container waarvoor bedoeld is. Goed scheiden is daardoor minder een kwestie van goede bedoelingen en meer een kwestie van slimme inrichting.
Wat de regels van bedrijven vragen
In Nederland zijn bedrijven verplicht hun afval gescheiden te houden. Gevaarlijk afval moet altijd apart, en ook voor gewoon bedrijfsafval zoals papier en karton, glas en gft geldt een scheidingsplicht. Voor echt kleine bedrijven met weinig afval of weinig ruimte zijn er uitzonderingen. De uitwerking staat in het Circulair Materialenplan, de opvolger van het Landelijk afvalbeheerplan, en in de milieuregels onder de Omgevingswet. Wil je weten wat voor jouw situatie geldt, dan is de Afvalwijzer voor bedrijven op Ondernemersplein van de overheid een goed startpunt. Los van de plicht is er een praktisch argument: gescheiden stromen zoals karton en metaal kunnen terug in de kringloop als grondstof, terwijl restafval grotendeels de verbrandingsoven in gaat.
Begin bij de route naar de containerplek
Een containerplek werkt alleen als hij goed bereikbaar is, zowel voor de medewerker met een volle rolcontainer als voor de inzamelwagen. Kies een vaste plek op korte loopafstand van de plekken waar het meeste afval ontstaat, zoals het magazijn, de werkplaats of de kantine. Houd daarnaast de aanrijroute vrij. Een vrachtwagen die achteruit een smal terrein op moet, kruist al snel looproutes en parkeervakken, en juist daar ontstaan gevaarlijke situaties.
Op je eigen terrein kun je die verkeersstroom sturen met tekens die iedereen al kent: een maximumsnelheid, eenrichtingsverkeer of een parkeerverbod voor de containerplek. De symbolen zijn vastgelegd in het RVV 1990, en omdat chauffeurs en medewerkers ze dagelijks op de weg zien, worden ze ook op een bedrijfsterrein direct begrepen. Voor paaltjes, hekken of de zijkant van een container, waar een volwaardig bord niet past, zijn verkeersbord stickers een praktische optie. Houd er wel rekening mee dat zulke tekens op eigen grond werken als terreinregels. Op de openbare weg plaats je zelf geen borden, daar beslist de wegbeheerder.
Kijk ook naar de plek zelf. Een vlakke, verharde ondergrond maakt het verrijden van containers een stuk lichter, en goede verlichting voorkomt dat de containerplek in de wintermaanden een plek wordt waar niemand na vijf uur nog heen wil. Zet containers met brandbaar afval bij voorkeur niet direct tegen de gevel of onder een overkapping waar ook materiaal ligt opgeslagen. Een afsluitbare omheining helpt bovendien tegen bijplaatsingen door derden en tegen zwerfafval dat bij harde wind over het terrein waait.
Labels die je in één oogopslag begrijpt
De meeste fouten ontstaan op het moment van weggooien. Mensen kijken hooguit een seconde naar een bak voordat ze iets loslaten. Een duidelijk pictogram met één kort woord werkt dan beter dan een lange lijst met wat wel en niet mag. Kleuren verschillen per gemeente en per inzamelaar, dus kies één systeem en houd dat overal hetzelfde aan. Hangt er bij de bureaubak voor papier een blauw label, gebruik dan ook buiten bij de papiercontainer blauw. Met afvalstickers die pictogram en tekst combineren, trek je die lijn door van de kantoortuin tot de containerplek. Werken er internationale collega’s of uitzendkrachten, dan voorkomt een tweetalige aanduiding veel twijfel.
Scheiden begint binnen
Wat buiten misgaat, begint vaak binnen. Eén losse prullenbak per bureau nodigt uit om alles bij elkaar te gooien. Een vast scheidingsstation met bakken naast elkaar, bijvoorbeeld voor papier, plastic verpakkingen en drinkpakken, gft en restafval, werkt beter. Zet zo’n station op logische plekken: in de kantine, bij de koffieautomaat en bij de printer. In productieruimtes en werkplaatsen horen daar de stromen bij die daar ontstaan, zoals metaal, hout of folie. Zet nooit alleen een restbak neer zonder alternatief ernaast, want dan wint het gemak het altijd van de goede bedoeling.
Klein beginnen en daarna bijsturen
Een goede containerplek hoeft niet in één keer perfect te zijn. Begin met de grootste stromen, maak één collega verantwoordelijk en kijk na een paar weken samen met de inzamelaar in de containers. Zit er veel karton in het restafval, dan staat de kartonbak waarschijnlijk op de verkeerde plek of is hij te klein. Door de inrichting zo stap voor stap bij te stellen, wordt scheiden vanzelf de makkelijkste keuze.
